TABELA ZNAKÓW UŻYTYCH W PROJEKCIE I ICH OBJAŚNIENIE

 

Znak(-i) Nazwa Transliteracja  -strona główna1 Wymowa Transliteracja - słowo podstawowe (pojawia się po kliknięciu na link z numerem Stronga)2 Wymowa - słowo podstawowe Uwagi
Α α alfa a a a a  
Β β ϐ beta b b b b  
Γ γ gamma g g* g g γ przed γ, ϰ,  χ, ξ wymawia się "n"  
Δ δ delta d d d d  
Ε ε ϵ ϶ epsilon e e e e  
Ζ ζ dzeta DZ DZ z dz  
Η η eta E E é e  
Θ θ ϴ ϑ theta T T* th T inna propozycja wymowy: th3
Ι ι jota i i (w dyftongach wymawiane "j") i i (w dyftongach wymawiane "j")  
Κ κ ϰ ϗ kappa k k k k  
 
Λ λ lambda l l l l  
Μ μ my m m m m  
Ν ν ny n n n n  
Ξ ξ ksi X X (= ks) x ks  
Ο ο omikron o o o o  
Π π ϖ pi p p p p  
Ρ ρ ϱ rho r r r r  
Σ σ ϲ ς sigma s s s s  
Τ τ tau t t t t  
Υ υ ϒ ipsylon u4 y (w dyftongach wymawiane "ł")* u4 y inna propozycja wymowy: ü (umlaut)5 
Φ φ ϕ phi f f f f  
Χ χ chi CH CH ch ch  
 
Ψ ψ psi PS PS ps ps  
Ω ω omega O O ó o  
αα   aa aa aa aa  
αε   ae ae ae ae  
αη   aE aE ae  
αι   ai ai (=ai lub aj)6 ai ai (=ai lub aj)  
αο   ao ao ao ao  
αυ   au au (=ał) au au (=ał)  
αω   aO aO aO aO  
εα   ea ea ea ea  
εε   ee ee ee ee  
εη   eE eE ee  
ει   ei ei (=ei lub ej) ei ei (=ei lub ej)  
εο   eo eo eo eo  
ευ   eu eu (=eł) eu eu (=eł)  
εω   eo eo eo eo  
ηα    -  -  - -  
ηε   Ee Ee ée ee  
ηη    -  -  -  -  
ηι    -  -  -  -  
ηο    -  -  -  -  
ηυ   Eu Eu (=eł)  -7  -  
ηω    -  -  -  -  
ια   ia ia (=ia lub ja) ia ia (=ia lub ja)  
ιε   ie ie (=ie lub je) ie ie (=ie lub je)  
ιη   iE iE (=ie lub je) iE (=ie lub je)  
ιι   ii ii = (ii lub ij) ii ii = (ii lub ij)  
ιο   io io (=io lub jo) io io (=io lub jo)  
ιυ   iu iy (=iy ≠ ij) iu iy (=iy ≠ ij)  
ιω   iO iO (=io lub jo) io (=io lub jo)  
οα   oa oa oa oa  
οε   oe oe oe oe  
οη   oE oE oe  
οι   oi oi (=oi lub oj) oi oi (=oi lub oj)  
οο   oo oo oo oo  
ου   ou u ou u  
οω   oO oO oO oO  
υα   ua ya (=ya ≠ ja) ua ya (=ya ≠ ja)  
υε   ue ye (=ye ≠ je)  ue ye (=ye ≠ je)   
υη   uE yE (=ye ≠ je)  ye (=ye ≠ je)   
υι   ui yi (= yi lub yj) ui yi (= yi lub yj)  
υο   uo yo (=yo ≠ jo) uo yo (=yo ≠ jo)  
υυ    -  -  -  -  
υω   uO yO (=yo ≠ jo) yo (=yo ≠ jo)  
ωα   Oa Oa όa oa  
ωε   Oe Oe όe oe  
ωη   OE OE όé oe  
ωι   Oi Oi (=oi; nie ma opcji oj) όi oi (=oi; nie ma opcji oj)  
ωο   Oo Oo όo oo  
ωυ   Ou Oy (=oy ≠ oj)  -  -  
ωω   OO OO  -  -  
przydech mocny (spiritus asper ) ( -  -  -  
przydech słaby (spiritus lenis) ) -  -  -  
ά akcent ostry (acutus)  / -  -  -  
akcent słaby (gravis) \ -  -  -  
akcent przeciągły (circumflexus)  = -  -  -  
iota podpisane (subscriptum) a| nie uwzględniana w wymowie*  -  - Iota subscriptum to znak graficzny pod samogłoską. W transliteracji  jest to pionowa kreska  (na klawiaturze - nad prawym shiftem)
         -  -  
αϊ diereza * (puncta diaeresis - dwie kropki nad drugą samogłoską)   + -  -  - Diereza oznacza, że dwie samogłoski nie są dyftongiem, lecz czyta się je oddzielnie a-i. a-y itd.
Α duża litera* a* -  -  - Gwiazdka za literą oznacza, że w tekście greckim występuje w tym miejscu duża litera
κατ᾽ ὄναρ elizja* ᾽ (apostrof)    -  - Przy zbiegu samogłoski wygłosowej (kończącej wyraz) i nagłosowej (rozpoczynającej wyraz) pierwsza z nich jest usuwana κατὰ ὄναρ = κατ᾽ ὄναρ

 

* - gwiazdka oznacza, że dodatkowa informacja znajduje się w kolumnie "uwagi".

1 - transliteracja na stronie głównej mojego projektu jest adaptacją transliteracji angielskiej, którą zmodyfikowałem na potrzeby polskiego użytkownika. Greka biblijna różni się od greki współczesnej i nie ma niestety jednoznaczności wśród biblistów, jak  poszczególne znaki należy transliterować czy wymawiać (mam tu na myśli biblistów z różnych krajów i denominacji). Opracowanie tego tematu można znaleźć m.in. w Wikipedii http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfabet_grecki. Transliteracja przeze mnie zastosowana jest o tyle ciekawa, że stosuje ona zasadę litera za literę, znak za znak. Takie podejście ma duże walory, gdyż znacznie ułatwia rozpoznawanie znaków w greckim tekście oryginalnym. Przykładowo, przydech mocny (spiritus asper) użyty nad samogłoską na początku wyrazu sprawia, że przed tą samogłoską powinniśmy dodać "h". Wyraz ἱμάς (rzemień) wymawiamy hi-mas' a nie i-mas'. Widząc w transliteracji nawias skierowany w lewą stronę "(", tak jak znak przydechu mocnego, domyślamy się od razu, że jest to ten rodzaj przydechu. Podobnie jest z innymi znakami, które swoim kształtem przypominają znaki użyte w tekście greckim.

2 - transliteracja słowa głównego różni się od tej z głównej strony projektu. Nic na to nie poradzę - takie wersje otrzymałem i takie też mogłem przerobić na potrzeby polskich użytkowników. W tej transliteracji nie uwzględnia się  ani znaków akcentu, ani przydechu - natomiast znak graficzny (podobny do przydechu słabego) występuje nad literami η (eta) i  ω (omega), które są transliterowane odpowiednio jako é i ó. Wprowadza to pewne zamieszanie, ale z czasem można się przyzwyczaić (musimy pamiętać, że nie oznaczają one akcentu wyrazowego). Obok transliteracji słowa głównego zamieszczona jest jego wymowa z podziałem na sylaby, co pozwoli m. in.  zorientować się kiedy "ai" wymawiamy jako "a-i" a kiedy jako "aj" (zob. przypis 6). Akcent wyrazowy w wymowie jest reprezentowany przez apostrof za sylabą akcentowaną. Sylaby rozdzielone są myślnikami.

Powyżej widzimy transliterację i wymowę słowa Ἰησοῦς (Jezus). Transliterujemy je Iésous (apostrof nad "e" nie oznacza tu oczywiście akcentu wyrazowego, lecz literę η (eta). Z wymowy wynika, że "ie" wymawiamy i-e (nie "je") i że sylabą akcentowaną jest "sus".

Wysłuchaj:  

3 - w podręcznikach biblijnych wymowa "th" jest bardziej preferowana niż "t". Wymowa "t" jest jednak dopuszczalna (por. chociażby publikację ks. Bardskiego "Język Grecki Nowego Testamentu") Moim skromnym zdaniem wymowa "t" jest bardziej naturalna dla Polaków i  nadaje się do popularyzowania czytania Nowego Testamentu w oryginale.

4 - w publikacjach anglojęzycznych υ (ipsylon) jest transliterowane przez "u", w polskich przez "y". Tutaj raczej względy techniczne spowodowały, że w transliteracji pozostawiłem "u", natomiast w wymowie dokonałem przekształceń zgodnie z normami polskimi ( υ = y).

5 - w podręcznikach biblijnych proponuje się wymawiać "υ" jako ü (umlaut). Dopuszczalna jest jednak wymowa "y". Por. także publikację ks. Bardskiego.

6 - wymowa dwóch samogłosek leżących obok siebie będzie zależała od ich położenia. Jeśli należą one do dwóch różnych sylab (zob. wyżej słowo Ἰησοῦς) to należy wymawiać je osobno. Natomiast jeśli wchodzą w skład jednej sylaby, to stanowią dyftong. Przykładowo:

W słowie "βέβαιος" (= mocny, niewzruszony) dwie samogłoski "io" stanowią dyftong i dlatego wymawia się je "jo".

Natomiast w słowie δεξιός (prawy) samogłoski "io" należą do dwóch różnych sylab i dlatego wymawia się je rozdzielnie "i-o".

7 - w przypadku niektórych dwugłosek, występują one obok siebie w tekście Nowego Testamentu (forma odmieniona) a nie ma ich w słowach głównych (ηυ, ωυ, ωω).