TABELA ZNAKW UYTYCH W PROJEKCIE I ICH OBJANIENIE
| Znak(-i) | Nazwa | Transliteracja -strona gwna1 | Wymowa | Transliteracja - sowo podstawowe (pojawia si po klikniciu na link z numerem Stronga)2 | Wymowa - sowo podstawowe | Uwagi |
| Α α | alfa | a | a | a | a | |
| Β β ϐ | beta | b | b | b | b | |
| Γ γ | gamma | g | g* | g | g | γ przed γ, ϰ, χ, ξ wymawia si "n" |
| Δ δ | delta | d | d | d | d | |
| Ε ε ϵ ϶ | epsilon | e | e | e | e | |
| Ζ ζ | dzeta | DZ | DZ | z | dz | |
| Η η | eta | E | E | e | ||
| Θ θ ϴ ϑ | theta | T | T* | th | T | inna propozycja wymowy: th3 |
| Ι ι | jota | i | i (w dyftongach wymawiane "j") | i | i (w dyftongach wymawiane "j") | |
| Κ κ ϰ ϗ | kappa | k | k | k | k | |
| Λ λ | lambda | l | l | l | l | |
| Μ μ | my | m | m | m | m | |
| Ν ν | ny | n | n | n | n | |
| Ξ ξ | ksi | X | X (= ks) | x | ks | |
| Ο ο | omikron | o | o | o | o | |
| Π π ϖ | pi | p | p | p | p | |
| Ρ ρ ϱ | rho | r | r | r | r | |
| Σ σ ϲ ς | sigma | s | s | s | s | |
| Τ τ | tau | t | t | t | t | |
| Υ υ ϒ | ipsylon | u4 | y (w dyftongach wymawiane "")* | u4 | y | inna propozycja wymowy: (umlaut)5 |
| Φ φ ϕ | phi | f | f | f | f | |
| Χ χ | chi | CH | CH | ch | ch | |
| Ψ ψ | psi | PS | PS | ps | ps | |
| Ω ω | omega | O | O | o | ||
| αα | aa | aa | aa | aa | ||
| αε | ae | ae | ae | ae | ||
| αη | aE | aE | a | ae | ||
| αι | ai | ai (=ai lub aj)6 | ai | ai (=ai lub aj) | ||
| αο | ao | ao | ao | ao | ||
| αυ | au | au (=a) | au | au (=a) | ||
| αω | aO | aO | aO | aO | ||
| εα | ea | ea | ea | ea | ||
| εε | ee | ee | ee | ee | ||
| εη | eE | eE | e | ee | ||
| ει | ei | ei (=ei lub ej) | ei | ei (=ei lub ej) | ||
| εο | eo | eo | eo | eo | ||
| ευ | eu | eu (=e) | eu | eu (=e) | ||
| εω | eo | eo | eo | eo | ||
| ηα | - | - | - | - | ||
| ηε | Ee | Ee | e | ee | ||
| ηη | - | - | - | - | ||
| ηι | - | - | - | - | ||
| ηο | - | - | - | - | ||
| ηυ | Eu | Eu (=e) | -7 | - | ||
| ηω | - | - | - | - | ||
| ια | ia | ia (=ia lub ja) | ia | ia (=ia lub ja) | ||
| ιε | ie | ie (=ie lub je) | ie | ie (=ie lub je) | ||
| ιη | iE | iE (=ie lub je) | i | iE (=ie lub je) | ||
| ιι | ii | ii = (ii lub ij) | ii | ii = (ii lub ij) | ||
| ιο | io | io (=io lub jo) | io | io (=io lub jo) | ||
| ιυ | iu | iy (=iy ≠ ij) | iu | iy (=iy ≠ ij) | ||
| ιω | iO | iO (=io lub jo) | iό | io (=io lub jo) | ||
| οα | oa | oa | oa | oa | ||
| οε | oe | oe | oe | oe | ||
| οη | oE | oE | o | oe | ||
| οι | oi | oi (=oi lub oj) | oi | oi (=oi lub oj) | ||
| οο | oo | oo | oo | oo | ||
| ου | ou | u | ou | u | ||
| οω | oO | oO | oO | oO | ||
| υα | ua | ya (=ya ≠ ja) | ua | ya (=ya ≠ ja) | ||
| υε | ue | ye (=ye ≠ je) | ue | ye (=ye ≠ je) | ||
| υη | uE | yE (=ye ≠ je) | u | ye (=ye ≠ je) | ||
| υι | ui | yi (= yi lub yj) | ui | yi (= yi lub yj) | ||
| υο | uo | yo (=yo ≠ jo) | uo | yo (=yo ≠ jo) | ||
| υυ | - | - | - | - | ||
| υω | uO | yO (=yo ≠ jo) | yό | yo (=yo ≠ jo) | ||
| ωα | Oa | Oa | όa | oa | ||
| ωε | Oe | Oe | όe | oe | ||
| ωη | OE | OE | ό | oe | ||
| ωι | Oi | Oi (=oi; nie ma opcji oj) | όi | oi (=oi; nie ma opcji oj) | ||
| ωο | Oo | Oo | όo | oo | ||
| ωυ | Ou | Oy (=oy ≠ oj) | - | - | ||
| ωω | OO | OO | - | - | ||
| ἁ | przydech mocny (spiritus asper ) | ( | - | - | - | |
| ἀ | przydech saby (spiritus lenis) | ) | - | - | - | |
| ά | akcent ostry (acutus) | / | - | - | - | |
| ὰ | akcent saby (gravis) | \ | - | - | - | |
| ᾶ | akcent przecigy (circumflexus) | = | - | - | - | |
| ᾳ | iota podpisane (subscriptum) | a| | nie uwzgldniana w wymowie* | - | - | Iota subscriptum to znak graficzny pod samogosk. W transliteracji jest to pionowa kreska (na klawiaturze - nad prawym shiftem) |
| - | - | |||||
| αϊ | diereza * (puncta diaeresis - dwie kropki nad drug samogosk) | + | - | - | - | Diereza oznacza, e dwie samogoski nie s dyftongiem, lecz czyta si je oddzielnie a-i. a-y itd. |
| Α | dua litera* | a* | - | - | - | Gwiazdka za liter oznacza, e w tekcie greckim wystpuje w tym miejscu dua litera |
| κατ᾽ ὄναρ | elizja* | ᾽ (apostrof) | - | - | Przy zbiegu samogoski wygosowej (koczcej wyraz) i nagosowej (rozpoczynajcej wyraz) pierwsza z nich jest usuwana κατὰ ὄναρ = κατ᾽ ὄναρ |
* - gwiazdka oznacza, e dodatkowa informacja znajduje si w kolumnie "uwagi".
1 - transliteracja na stronie gwnej mojego projektu jest adaptacj transliteracji angielskiej, ktr zmodyfikowaem na potrzeby polskiego uytkownika. Greka biblijna rni si od greki wspczesnej i nie ma niestety jednoznacznoci wrd biblistw, jak poszczeglne znaki naley transliterowa czy wymawia (mam tu na myli biblistw z rnych krajw i denominacji). Opracowanie tego tematu mona znale m.in. w Wikipedii http://pl.wikipedia.org/wiki/Alfabet_grecki. Transliteracja przeze mnie zastosowana jest o tyle ciekawa, e stosuje ona zasad litera za liter, znak za znak. Takie podejcie ma due walory, gdy znacznie uatwia rozpoznawanie znakw w greckim tekcie oryginalnym. Przykadowo, przydech mocny (spiritus asper) uyty nad samogosk na pocztku wyrazu sprawia, e przed t samogosk powinnimy doda "h". Wyraz ἱμάς (rzemie) wymawiamy hi-mas' a nie i-mas'. Widzc w transliteracji nawias skierowany w lew stron "(", tak jak znak przydechu mocnego, domylamy si od razu, e jest to ten rodzaj przydechu. Podobnie jest z innymi znakami, ktre swoim ksztatem przypominaj znaki uyte w tekcie greckim.
2 - transliteracja sowa gwnego rni si od tej z gwnej strony projektu. Nic na to nie poradz - takie wersje otrzymaem i takie te mogem przerobi na potrzeby polskich uytkownikw. W tej transliteracji nie uwzgldnia si ani znakw akcentu, ani przydechu - natomiast znak graficzny (podobny do przydechu sabego) wystpuje nad literami η (eta) i ω (omega), ktre s transliterowane odpowiednio jako i . Wprowadza to pewne zamieszanie, ale z czasem mona si przyzwyczai (musimy pamita, e nie oznaczaj one akcentu wyrazowego). Obok transliteracji sowa gwnego zamieszczona jest jego wymowa z podziaem na sylaby, co pozwoli m. in. zorientowa si kiedy "ai" wymawiamy jako "a-i" a kiedy jako "aj" (zob. przypis 6). Akcent wyrazowy w wymowie jest reprezentowany przez apostrof za sylab akcentowan. Sylaby rozdzielone s mylnikami.
Powyej widzimy transliteracj i wymow sowa Ἰησοῦς (Jezus). Transliterujemy je Isous (apostrof nad "e" nie oznacza tu oczywicie akcentu wyrazowego, lecz liter η (eta). Z wymowy wynika, e "ie" wymawiamy i-e (nie "je") i e sylab akcentowan jest "sus".
Wysuchaj:
3 - w podrcznikach biblijnych wymowa "th" jest bardziej preferowana ni "t". Wymowa "t" jest jednak dopuszczalna (por. chociaby publikacj ks. Bardskiego "Jzyk Grecki Nowego Testamentu") Moim skromnym zdaniem wymowa "t" jest bardziej naturalna dla Polakw i nadaje si do popularyzowania czytania Nowego Testamentu w oryginale.
4 - w publikacjach anglojzycznych υ (ipsylon) jest transliterowane przez "u", w polskich przez "y". Tutaj raczej wzgldy techniczne spowodoway, e w transliteracji pozostawiem "u", natomiast w wymowie dokonaem przeksztace zgodnie z normami polskimi ( υ = y).
5 - w podrcznikach biblijnych proponuje si wymawia "υ" jako (umlaut). Dopuszczalna jest jednak wymowa "y". Por. take publikacj ks. Bardskiego.
6 - wymowa dwch samogosek lecych obok siebie bdzie zaleaa od ich pooenia. Jeli nale one do dwch rnych sylab (zob. wyej sowo Ἰησοῦς) to naley wymawia je osobno. Natomiast jeli wchodz w skad jednej sylaby, to stanowi dyftong. Przykadowo:
W sowie "βέβαιος" (= mocny, niewzruszony) dwie samogoski "io" stanowi dyftong i dlatego wymawia si je "jo".
Natomiast w sowie δεξιός (prawy) samogoski "io" nale do dwch rnych sylab i dlatego wymawia si je rozdzielnie "i-o".
7 - w przypadku niektrych dwugosek, wystpuj one obok siebie w tekcie Nowego Testamentu (forma odmieniona) a nie ma ich w sowach gwnych (ηυ, ωυ, ωω).