WLC – opis wierszy i najważniejszych funkcji

Poniższa instrukcja pokazuje, co zawierają poszczególne linie w interlinearnej Biblii hebrajskiej WLC oraz jak rozumieć segmentację morfemiczną, kody gramatyczne, lematy, transliterację i numerację Stronga.

1. Co zawierają poszczególne linie WLC?

Linia	Opis
L01	Tłumaczenie całego wersetu z tekstu hebrajskiego przez AI.
L02	Jak w L01, ale z dodaną numeracją Stronga.
L03	Tekst według Biblii Tysiąclecia, wyd. 4.
L04	Jak w L03, ale z dodaną numeracją Stronga.
L05	Wymowa form hebrajskich występujących w tekście; sylaba akcentowana jest zaznaczona na czerwono. W miejscach tetragramu יהוה stosowana jest wymowa Jahwe.
L06	Tradycyjne odczytanie tetragramu: gdy w tekście pojawia się יהוה, w tej linii wyświetlane jest Adonaj lub Elohim, zależnie od zapisu masoreckiego.
L07	Główna linia tekstu hebrajskiego WLC – formy wyrazowe występujące w tekście.
L08	Tłumaczenie każdego wyrazu na język polski z zachowaniem polskiej składni.
L09	Tekst hebrajski WLC z segmentacją morfemiczną według Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB). Ukośnik `/` oznacza granicę między morfemami.
L10	Kod gramatyczny każdego słowa z uwzględnieniem segmentacji morfemicznej – każdy morfem ma osobny kod gramatyczny.
L11	Transliteracja słów hebrajskich według Matthew Ansteya.
L12	Numeracja Stronga – numer otwiera rozbudowaną informację dotyczącą danego hasła.
L13	Słowa i wyrażenia angielskie uzyskane na podstawie linii L20.
L14	Wymowa słów hebrajskich na podstawie ALbeSh / HiSB.
L15	Lematy hebrajskie każdego słowa, czyli formy główne (słownikowe).
L16	Wymowa lematów, czyli form słownikowych, z zaznaczeniem sylaby akcentowanej.
L17	Transliteracja naukowa na podstawie systemu zaproponowanego przez ks. Stanisława Wronkę – wersja pełna.
L18	Jak w L17, ale w wersji uproszczonej.
L19	Tekst angielski – Biblia Króla Jakuba (KJV).
L20	Jak w L19, ale z podaną numeracją Stronga.
L21	Informacja o kolejności wystąpienia danego słowa, np. `1/31` oznacza pierwsze z 31 wystąpień tego słowa w WLC.
L22	Identyfikator słowa, np. `Rdz1_1_4` oznacza 4. wyraz w Rdz 1,1.

Zasady transliteracji naukowej w liniach L17–L18 oparto na systemie opisanym przez ks. Stanisława Wronkę: „Transliteracja i transkrypcja alfabetu hebrajskiego”.

WLC – przykład linii L01–L22 dla Rdz 1,1 — Nr 1 – przykład poszczególnych linii WLC na podstawie Rdz 1,1.

2. Tetragram יהוה – linie L05 i L06

W interlinearnym tekście WLC rozróżniono wymowę Imienia Bożego od tradycyjnego sposobu odczytania zapisu masoreckiego.

L05: w miejscu tetragramu יהוה podawana jest wymowa Jahwe.
L06: w miejscu tetragramu wyświetlane jest tradycyjne odczytanie Adonaj lub Elohim.

Przykład można zobaczyć w Rdz 2,4.

3. Segmentacja morfemiczna – linia L09

Linia L09 pokazuje wewnętrzną budowę hebrajskich form wyrazowych. Jeden wyraz zapisany łącznie w tekście hebrajskim może składać się z kilku morfemów: członu leksykalnego oraz dołączonych do niego prefiksów, sufiksów albo obu tych elementów jednocześnie.

בְּ/רֵאשִׁית = בְּ־ „w” + רֵאשִׁית „początek”

Ukośnik / oznacza granicę między poszczególnymi morfemami. Segmentacja pochodzi z Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB).

Ważne: członu leksykalnego nie należy utożsamiać z rdzeniem hebrajskim. Rdzeń jest abstrakcyjną podstawą słowotwórczą, zazwyczaj złożoną z trzech spółgłosek, natomiast segmentacja OSHB pokazuje morfemy występujące w konkretnej formie tekstu.

4. Kod gramatyczny – linia L10

Linia L10 zawiera kod gramatyczny każdego słowa. Kod uwzględnia segmentację morfemiczną z L09, dlatego każdy wydzielony morfem otrzymuje osobny kod gramatyczny.

Dzięki temu można analizować nie tylko całą formę wyrazową, lecz także funkcję dołączonych prefiksów i sufiksów.

5. Numery Stronga – linie L02, L04, L12 i L20

Numeracja Stronga pojawia się w kilku miejscach: przy tłumaczeniu AI (L02), przy Biblii Tysiąclecia (L04), jako osobna linia słownikowa (L12) oraz przy tekście KJV (L20).

W linii L12 kliknięcie numeru Stronga otwiera rozbudowaną informację dotyczącą danego słowa.

6. Formy wyrazowe, lematy i wymowa – linie L05, L14–L16

L07 pokazuje formę, która rzeczywiście występuje w tekście. L15 podaje odpowiadający jej lemat, czyli formę główną (słownikową).

Wymowę form tekstowych można porównać w liniach L05 i L14, natomiast L16 podaje wymowę lematu z zaznaczeniem sylaby akcentowanej.

7. Transliteracje – linie L11, L17 i L18

WLC udostępnia kilka sposobów zapisu hebrajskiego alfabetem łacińskim, dzięki czemu można porównywać różne systemy transliteracji.

L11 – transliteracja według Matthew Ansteya.
L17 – transliteracja naukowa według systemu ks. Stanisława Wronki, wersja pełna.
L18 – uproszczona wersja systemu z L17.

8. Kolejność wystąpień i identyfikatory – linie L21 i L22

L21 informuje, które z kolei jest dane wystąpienie słowa w całym WLC. Przykład 1/31 oznacza pierwsze z 31 wystąpień.

L22 nadaje każdemu wyrazowi jednoznaczny identyfikator. Przykład Rdz1_1_4 oznacza 4. wyraz w Rdz 1,1.