Rozmówca (Josh):
Nie jestem katolikiem. Powiedziałbym, że należę raczej do chrześcijaństwa bezwyznaniowego. Słucham was i słyszę kilka interesujących rzeczy. Najważniejsze pytanie, jakie chciałbym zadać, brzmi: w co katolicy wierzą, czego katolicyzm naucza o tym, jak człowiek zostaje zbawiony? Myślę, że jest to najważniejszy aspekt naszej wiary — w jaki sposób jesteśmy zbawieni i jak po śmierci zostajemy wskrzeszeni razem z Jezusem.
Karlo Broussard:
To bardzo dobre pytanie, Josh. Uznajemy oczywiście to, co Jezus mówi w J 3,16: „Tak bowiem Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął…”. W przypadku ludzi dorosłych trzeba więc podkreślić, że wiara jest konieczna.
Josh:
Dobrze.
Karlo Broussard:
I w żadnym razie temu nie zaprzeczamy. Zdecydowanie to potwierdzamy. Jednocześnie jednak, Josh, widzimy w Piśmie Świętym — na przykład w 1 P 3,21 — że chrzest nas zbawia. Święty Piotr pisze, że chrzest nie jest jedynie obmyciem brudu z ciała, lecz odwołaniem się do Boga o czyste sumienie. Zatem według Piotra chrzest nas zbawia.
Święty Paweł pisze w Rz 6,3–4, że przez chrzest umieramy razem z Chrystusem, ale również powstajemy do nowego życia. A w wersecie 7 mówi, że przez tę śmierć zostajemy wyzwoleni z grzechu. Uznajemy więc, że chrzest rzeczywiście wywiera zbawczy skutek w naszej duszy. Według św. Pawła w 1 Kor 12 chrzest włącza nas również w mistyczne Ciało Chrystusa.
Jako katolicy powiedzielibyśmy zatem, że chrzest — na mocy nakazu Chrystusa i nauczania apostołów — początkowo nas zbawia, czyli wprowadza nas w zbawczą relację z Bogiem. Stajemy się członkami mistycznego Ciała Chrystusa, w którym działa łaska obecna w naszej duszy. Nazywamy ją Bożą miłością, czyli caritas.
Kiedy już wejdziemy w tę zbawczą relację z Chrystusem i osiągniemy wiek używania rozumu, musimy współpracować z Bożą łaską, aby pozostać w relacji z Nim. I właśnie tutaj św. Jakub mówi o uczynkach, takich jak uczynki miłosierdzia względem ciała — nakarmienie głodnego czy przyodzianie nagiego — w Jk 2,14–17. Jakub mówi, że bez takich uczynków nasza wiara jest martwa.
Następnie w Jk 2,24 mówi o tym, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przez uczynki, a nie przez samą wiarę. Jakub mówi o uczynkach dokonywanych w Chrystusie, przez Chrystusa i z Chrystusem, mocą łaski Chrystusa — nie o naszych własnych uczynkach, którymi moglibyśmy się chlubić, o czym mówi Ef 2,8–9. Chodzi więc o uczynki dokonywane w Chrystusie i przez Chrystusa.
Musimy wytrwać w tych uczynkach miłości aż do końca, jak mówi Jezus w Mt 10,22, aby osiągnąć ostateczne zbawienie. Wchodzimy zatem w Chrystusa przez chrzest. Działamy w Chrystusie, dzięki Jego łasce, w miłości, która objawia się w naszym zewnętrznym postępowaniu, po to, aby pozostawać w łasce oraz wzrastać w uświęceniu. I mamy nadzieję wytrwać w tej miłości aż do końca życia, aby osiągnąć dopełnienie procesu zbawienia, który Chrystus w nas rozpoczął.
Tak w wielkim skrócie wyglądałoby katolickie rozumienie zbawienia. Co o tym sądzisz, Josh?
Josh:
W którym więc momencie mógłbym być pewny swojej wiary i wiedzieć, że gdybym umarł, znalazłbym się w niebie? Czy dopiero wtedy, kiedy zrobię już wszystkie te rzeczy, będę się ich trzymał i będę robił to wszystko, żeby podobać się Jezusowi — czy Bogu — i pozostać z Nim w wierze? W którym momencie mogę mieć pewność co do swojej wiary?
Karlo Broussard:
Jako katolicy powiedzielibyśmy, że trzeba tutaj wprowadzić pewne rozróżnienie i zapytać, o jaki rodzaj pewności chodzi. Czy mówimy o pewności moralnej, dzięki której mogę żyć z radością i nie popadać w skrupuły typu: „O mój Boże, zaraz pójdę do piekła”? Czy też mówimy o pewności metafizycznej, że wiem, iż pójdę do nieba tak samo pewnie, jak wiem, że dwa plus dwa równa się cztery?
Jeżeli chodzi o ten drugi rodzaj pewności, Kościół go odrzuca. Kościół naucza jednak — podobnie jak św. Jan Apostoł w 1 J 5,13–15 — że możemy mieć ufną pewność. Jest to pewnego rodzaju pewna, ufna wiedza.
Jan zestawia naszą wiedzę o zbawieniu z wiedzą o tym, że Bóg wysłuchuje naszych modlitw. Kiedy proszę Boga o coś, Josh, nie mam metafizycznej pewności, że Bóg odpowie dokładnie w taki sposób, jaki ja uznaję za właściwy. Mam jednak pełną ufności pewność. Przy mojej ograniczonej wiedzy i w moich okolicznościach przedstawiam Bogu prośbę i ufam, że Bóg na nią odpowie.
Podobnie św. Jan mówi o naszej wiedzy dotyczącej zbawienia. Chociaż nie mam absolutnej pewności, mogę mieć pewność moralną, jeśli jestem w stanie łaski i nie popełniłem ciężkiego grzechu — tego, co św. Jan w 1 J 5 nazywa „grzechem ku śmierci”. Wtedy mam moralną pewność, że gdybym dzisiaj umarł, mam dobre podstawy, by sądzić, że zostanę zbawiony.
Nie mogę jednak na tej podstawie ostatecznie osądzić samego siebie, jak mówi św. Paweł w 1 Kor 4. Co o tym myślisz?
Josh:
Dla mnie częścią tego, czego dokonał Jezus, jest nadzieja i świadomość, że skoro uwierzyłem w Niego, to On uwolnił mnie od grzechu. Mam nadzieję, że kiedy umrę, będę w niebie. To znaczy — nie ma znaczenia, co zrobię w tym życiu, ponieważ Bóg mnie zbawił. On już nie patrzy na mnie jak na grzesznika.
Karlo Broussard:
Dobrze.
Josh:
Nie muszę wykonywać uczynków dla zbawienia. Uczynki wykonujemy z powodu naszego zbawienia i — szczerze mówiąc — z szacunku dla Boga. „Szacunek” to może niezbyt dobre słowo, ale chodzi o to, co Bóg dla nas zrobił. Dlatego wykonujemy dobre uczynki i dlatego żyjemy życiem godnym Boga. Nie robimy tego po to, by zostać zbawionymi.
Karlo Broussard:
Pozwól, że cię o coś zapytam, Josh. Powiedziałeś właśnie, że powinieneś wykonywać uczynki miłości z szacunku dla Boga i z powodu tego, co On dla ciebie uczynił. Gdybyś jednak tych uczynków nie wykonywał, czy nie byłoby to wyrazem braku szacunku dla Boga i braku wdzięczności za to, co dla ciebie zrobił?
Josh:
Tak. Powiedziałbym, że nasze życie po zbawieniu jest wzrostem — uświęceniem. Jesteś na pewnym etapie i wzrastasz w wierze w Boga. Szczerze mówiąc, jeśli ktoś twierdzi, że jest chrześcijaninem, a nie wykonuje żadnych dobrych uczynków, spojrzałbym na jego serce i zapytał: „Naprawdę? Czy rzeczywiście uwierzyłeś, że Bóg cię zbawił? Czy naprawdę uwierzyłeś w to w swoim sercu?”.
Musiałbym się temu bardzo uważnie przyjrzeć. Powiedziałbym, że jeśli nie masz pewności swojej wiary, to prawdopodobnie nie jesteś zbawiony. Być może tylko wypowiedziałeś coś ustami, ale nie dokonało się to w twoim sercu. Wiesz, o co mi chodzi? Natomiast jeśli chodzi o konieczność wykonywania uczynków…
Karlo Broussard:
Dobrze.
Josh:
Szczerze mówiąc, kiedy słucham katolików — mam wielu katolickich przyjaciół, rozmawiam z nimi i bardzo lubię dyskusje — to kiedy patrzę na to, czego katolicy wymagają, na to, co mówicie, że jest konieczne, kojarzy mi się to z nauczycielami Prawa, z faryzeuszami: „Oto rzeczy, które musisz zrobić, aby Bóg cię zaakceptował”. Tymczasem nie chodzi o to, co ja robię dla Boga. Chodzi o to, co Bóg zrobił dla mnie.
Karlo Broussard:
Amen. Amen. Całkowicie się z tobą zgadzam, Josh. Bóg dokonał wspaniałych rzeczy w moim życiu i w życiu każdego z nas. Odpowiedziałbym jednak tak: skoro Bóg powołał nas do relacji miłości z Nim, to z samej natury relacji miłości wynikają określone rzeczy.
Sam przed chwilą powiedziałeś, że powinniśmy wykonywać uczynki miłości z szacunku dla Boga i z miłości do Boga. Powiedziałbym, że nie chodzi jedynie o sprawiedliwość, lecz o synowską miłość do Boga — miłość rodzinną, intymną. Chodzi o głęboką miłość do Jezusa Chrystusa i o głęboką miłość do naszego bliźniego.
Ale zasadniczo, Josh, jeśli nie wykonujemy tych aktów miłości — jeżeli nasze zachowanie narusza miłość w sposób na tyle poważny, że odcina nas od przepływu Bożego życia w mistycznym Ciele Chrystusa — to mamy do czynienia z tym, o czym św. Jan mówi w 1 J 5,16: z „grzechem ku śmierci”.
Jeśli popełnilibyśmy coś, co prowadzi do śmierci duchowej, i umarlibyśmy odłączeni od mistycznego Ciała Chrystusa, wtedy naszym losem byłoby piekło.
To ciekawe, Josh, ponieważ tę prawdę wyraża również św. Piotr w 2 P 2. Jeśli przeczytasz cały rozdział, Piotr mówi o ludziach, którzy przyszli do Chrystusa. Następnie opisuje tych, którzy zakosztowali Chrystusa, przyszli do Niego, a potem powrócili do swoich dawnych, grzesznych dróg.
Wyszli ze świata, ale później — jak mówi św. Piotr w 2 P 2 — wrócili do świata. Porównuje to do psa, który wraca do swoich wymiocin, i mówi, że ich stan końcowy stał się gorszy od początkowego.
To wskazuje, że byli to chrześcijanie, którzy zostali zbawieni. Wyszli ze świata, weszli w Chrystusa, ale potem znowu wrócili do świata. I wszystko, co my, katolicy, mówimy, sprowadza się do tego, że musimy zachować czujność, aby nie znaleźć się wśród tych, którzy wracają do grzechu, nieprawości i ciemności jak pies wracający do swoich wymiocin. Jeżeli bowiem wrócimy do takiego stanu i w nim umrzemy, niebo nie będzie naszym udziałem.
Cy Kellett:
Josh, bardzo dziękuję za telefon. Musimy przyjąć kolejne telefony, więc zapraszam cię, żebyś zadzwonił do nas ponownie, kiedy tylko będziesz chciał.
Karlo Broussard:
Chcę tylko szybko dodać, Cy, że bardzo doceniam sposób, w jaki Josh prowadził tę rozmowę. Josh, naprawdę uznanie dla ciebie, bracie…
Cy Kellett:
Mówię to całkowicie szczerze. Josh, dzwoń do nas w każdej chwili. 888-318-7884.
Najważniejsze teksty biblijne pojawiające się w rozmowie:
J 3,16; 1 P 3,21; Rz 6,3–7; 1 Kor 12; Jk 2,14–24; Ef 2,8–9; Mt 10,22; 1 J 5,13–16; 1 Kor 4; 2 P 2.