NOWY CYKL APOLOGETYCZNY — 6 CZĘŚCI
Dlaczego Adwentyści Dnia Siódmego przedstawiają Mszę Świętą w nieprawdziwym świetle?
Autor: Piotr Andryszczak
W sześcioczęściowym cyklu Piotr Andryszczak polemizuje z adwentystycznym
przedstawieniem katolickiej nauki o Mszy Świętej. Wyjaśnia, dlaczego Eucharystia
nie jest jedynie symboliczną pamiątką ani „teatralnym” obrzędem, lecz
sakramentalnym uobecnieniem jedynej ofiary Chrystusa. Omawia ustanowienie
Eucharystii podczas Ostatniej Wieczerzy, rzeczywistą obecność Chrystusa,
przeistoczenie oraz znaczenie słów: „To jest Ciało moje” i
„To jest Krew moja”. Odnosi się także do argumentów odczytujących te słowa
wyłącznie symbolicznie oraz do 6. rozdziału Ewangelii Jana.
Cykl składa się z 6 części. Do kolejnych części przechodzi się zielonymi strzałkami
znajdującymi się na stronach artykułu.
Czytaj cały cykl od części 1 »
Zobacz wszystkie artykuły »
BIBLIA APOLOGETY
Słowo, które wychodzi z ust moich, nie wraca do Mnie bezowocne, zanim wpierw
nie dokona tego, co chciałem, i nie spełni pomyślnie swego posłannictwa (Iz 55,11)
Stwórcy, w podziękowaniu za Jego Słowo, dzieło to poświęcam.
Cezary Podolski
Autorzy projektu bibliaapologety.com:
Cezary Podolski, Marek Konieczka
🔍 NOWOŚĆ — nowa, bardziej rozbudowana opcja:
Otwieranie wersetów i rozdziałów oraz rozbudowane wyszukiwanie słów, haseł, numerów Stronga i e-L-ek
OTWÓRZ NARZĘDZIA BIBLIJNE »
np. … twoimi kupcami: pszenica z Minnit … → H2406
OTWIERANIE CAŁYCH ROZDZIAŁÓW LUB POJEDYNCZYCH WERSETÓW (stara opcja)
Wybierz werset lub rozdział ze ST lub NT.
WYSZUKIWANIE NUMERÓW STRONGA I e-L-EK LXX (stara opcja)
Szukaj numerów greckich G, hebrajskich H oraz e-L-ek Septuaginty L. Możesz pomijać zera wiodące, np. G34 = G0034, H8 = H0008. Przykład e-L-ki: L2311. Działa też składnia np. G2962 OR L2311.
Gdy On to mówił, jakaś kobieta z tłumu głośno zawołała do Niego: Błogosławione łono, które Cię nosiło, i piersi, które ssałeś. (Lk11_27 tłum. AI, na bazie BT4)
greka: Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις φωνὴν γυνὴ ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ, Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας.
interlinia PL: Stało się zaś, podczas — mówienia przez Niego tych [rzeczy], podniósłszy pewna głos, kobieta z — tłumu powiedziała Mu: Szczęśliwe — łono, które nosiło Cię, i piersi, które ssałeś.
Oto bowiem przyjdą dni, kiedy mówić będą: Szczęśliwe niepłodne łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły. (Lk23_29 tłum. AI, na bazie BT4)
greka: ὅτι ἰδοὺ ἔρχονται ἡμέραι ἐν αἷς ἐροῦσιν, Μακάριαι αἱ στεῖραι καὶ αἱ κοιλίαι αἳ οὐκ ἐγέννησαν καὶ μαστοὶ οἳ οὐκ ἔθρεψαν.
interlinia PL: ponieważ oto przychodzą dni, w których powiedzą: Szczęśliwe — niepłodne i — łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły.
a pośród świeczników [kogoś] podobnego do Syna Człowieka, odzianego w szatę sięgającą stóp i przepasanego na piersiach złotym pasem. (Ap1_13 tłum. AI, na bazie BT4)
greka: καὶ ἐν μέσῳ τῶν λυχνιῶν ὅμοιον υἱὸν ἀνθρώπου, ἐνδεδυμένον ποδήρη καὶ περιεζωσμένον πρὸς τοῖς μαστοῖς ζώνην χρυσᾶν·
interlinia PL: i pośród [tych] [tych] świeczników podobnego [do] Syna Człowieka, odzianego [w szatę] do stóp i przepasanego przy [tych] piersiach pasem złotym
Kobiety przepasane pod piersiami worami wypełniały ulice; spośród zamkniętych dziewic jedne zbiegały się ku bramom, inne ku murom, a niektóre wychylały się przez okna; (2Mch_3_19 tłum. AI)
greka: ὑπεζωσμέναι δὲ ὑπὸ τοὺς μαστοὺς αἱ γυναῖκες σάκκους κατὰ τὰς ὁδοὺς ἐπλήθυνον· αἱ δὲ κατάκλειστοι τῶν παρθένων, αἱ μὲν συνέτρεχον ἐπὶ τοὺς πυλῶνας, αἱ δὲ ἐπὶ τὰ τείχη, τινὲς δὲ διὰ τῶν θυρίδων διεξέκυπτον·
interlinia PL: przepasawszy się zaś pod — piersiami — kobiety worami po — drogach gromadziły się — zaś zamknięte — dziewic — wprawdzie zbiegały się do — bram — zaś na — mury niektóre zaś przez — okna wyglądały
Przyprowadzono bowiem dwie kobiety, które obrzezały swoje dzieci; zawiesiwszy niemowlęta u ich piersi, publicznie oprowadzono je po mieście, a następnie strącono z muru. (2Mch_6_10 tłum. AI)
greka: δύο γὰρ γυναῖκες ἀνήχθησαν περιτετμηκυῖαι τὰ τέκνα· τούτων δὲ ἐκ τῶν μαστῶν κρεμάσαντες τὰ βρέφη καὶ δημοσίᾳ περιαγαγόντες αὐτὰς τὴν πόλιν κατὰ τοῦ τείχους ἐκρήμνισαν.
interlinia PL: dwie bowiem kobiety zostały przyprowadzone obrzezawszy — dzieci tych zaś u — piersi zawiesiwszy — niemowlęta i publicznie oprowadziwszy je — miasto po — murze strącili
Uznawszy, że jest to ostatnia chwila ich życia, kres najnędzniejszego oczekiwania, zwrócili się ku lamentom i płaczom; całowali się nawzajem, obejmowali krewnych i rzucali się sobie na szyje — rodzice dzieciom, matki młodym córkom; inne trzymały przy piersiach nowo narodzone niemowlęta, po raz ostatni ssące mleko. (3Mch_5_49 tłum. AI)
greka: ὑστάτην βίου ῥοπὴν αὐτοῖς ἐκείνην δόξαντες εἶναι τὸ τέλος τῆς ἀθλιωτάτης προσδοκίας εἰς οἶκτον καὶ γόους τραπέντες κατεφίλουν ἀλλήλους περιπλεκόμενοι τοῖς συγγενέσιν ἐπὶ τοὺς τραχήλους ἐπιπίπτοντες, γονεῖς παισὶν καὶ μητέρες νεάνισιν, ἕτεραι δὲ νεογνὰ πρὸς μαστοὺς ἔχουσαι βρέφη τελευταῖον ἕλκοντα γάλα.
interlinia PL: ostatnią życia chwilę im tamtą uznawszy być — końcem — najnędzniejszego oczekiwania w litość i płacze zwróceni całowali jedni drugich obejmując — krewnych na — szyje padając rodzice dzieciom i matki młodym kobietom inne zaś nowo narodzone przy piersiach mające niemowlęta ostatnie ciągnące mleko
Jednakże, przypomniawszy sobie także wcześniejszą pomoc udzieloną im z nieba, wspólnie rzucili się twarzą ku ziemi i odłączyli niemowlęta od piersi; (3Mch_5_50 tłum. AI)
greka: οὐ μὴν δὲ ἀλλὰ καὶ τὰς ἔμπροσθεν αὐτῶν γεγενημένας ἀντιλήμψεις ἐξ οὐρανοῦ συνιδόντες πρηνεῖς ὁμοθυμαδὸν ῥίψαντες ἑαυτοὺς καὶ τὰ νήπια χωρίσαντες τῶν μαστῶν
interlinia PL: nie jednak zaś lecz i — przedtem im dokonane pomocne ocalenia z nieba uświadomiwszy sobie twarzą do ziemi jednomyślnie rzuciwszy siebie samych i — niemowlęta oderwawszy — od piersi
A twoje narodzenie: w dniu, w którym się urodziłaś, nie związano twoich piersi, nie obmyto cię wodą, nie posolono solą ani nie owinięto w pieluszki. (Ez_16_4 tłum. AI)
greka: καὶ ἡ γένεσίς σου· ἐν ᾗ ἡμέρᾳ ἐτέχθης, οὐκ ἔδησαν τοὺς μαστούς σου, καὶ ἐν ὕδατι οὐκ ἐλούσθης οὐδὲ ἁλὶ ἡλίσθης καὶ σπαργάνοις οὐκ ἐσπαργανώθης,
interlinia PL: i — pochodzenie twoje w którym dniu urodziłaś się nie związali — piersi twoich i w wodzie nie zostałaś obmyta ani solą zostałaś posolona i w pieluszki nie zostałaś owinięta
Rozmnażaj się; dałem cię jak wzrost pola. I rozmnożyłaś się, i urosłaś, i weszłaś do miasta miast; twoje piersi się podniosły i twoje włosy wyrosły, lecz byłaś naga i nieprzyzwoicie odkryta. (Ez_16_7 tłum. AI)
greka: πληθύνου· καθὼς ἡ ἀνατολὴ τοῦ ἀγροῦ δέδωκά σε. καὶ ἐπληθύνθης καὶ ἐμεγαλύνθης καὶ εἰσῆλθες εἰς πόλεις πόλεων· οἱ μαστοί σου ἀνωρθώθησαν, καὶ ἡ θρίξ σου ἀνέτειλεν, σὺ δὲ ἦσθα γυμνὴ καὶ ἀσχημονοῦσα.
interlinia PL: rozmnażaj się jak — roślina — pola dałem ciebie i rozmnożyłaś się i urosłaś i weszłaś do miast miast — piersi twoje podniosły się i — włos twój wyrósł ty zaś byłaś naga i nieprzystojna
I uprawiały nierząd w Egipcie w swojej młodości; tam opadły ich piersi, tam zostały pozbawione dziewictwa. (Ez_23_3 tłum. AI)
greka: καὶ ἐξεπόρνευσαν ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῇ νεότητι αὐτῶν· ἐκεῖ ἔπεσον οἱ μαστοὶ αὐτῶν, ἐκεῖ διεπαρθενεύθησαν.
interlinia PL: i uprawiały nierząd w Egipcie w — młodości ich tam upadły — piersi ich tam zostały pozbawione dziewictwa
I nawiedziłaś bezprawie swojej młodości, które czyniłaś w Egipcie w swoim miejscu noclegu, gdzie były piersi twojej młodości. — (Ez_23_21 tłum. AI)
greka: καὶ ἐπεσκέψω τὴν ἀνομίαν νεότητός σου, ἃ ἐποίεις ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῷ καταλύματί σου, οὗ οἱ μαστοὶ νεότητός σου. –
interlinia PL: i nawiedziłaś — bezprawie młodości twojej które czyniłaś w Egipcie w — mieszkaniu twoim gdzie — piersi młodości twojej —
Po co spotkały mnie kolana? I po co ssałem piersi? (Hi_3_12 tłum. AI)
greka: ἵνα τί δὲ συνήντησάν μοι γόνατα; ἵνα τί δὲ μαστοὺς ἐθήλασα;
interlinia PL: po co co zaś spotkały mnie kolana po co co zaś piersi ssałem
Porwali sierotę od piersi, a tego, który upadł, poniżyli. (Hi_24_9 tłum. AI)
greka: ἥρπασαν ὀρφανὸν ἀπὸ μαστοῦ, ἐκπεπτωκότα δὲ ἐταπείνωσαν.
interlinia PL: porwali sierotę od piersi upadłego zaś poniżyli
Komu oznajmiliśmy zło i komu oznajmiliśmy wieść — odstawionym od mleka, oderwanym od piersi? (Iz_28_9 tłum. AI)
greka: τίνι ἀνηγγείλαμεν κακὰ καὶ τίνι ἀνηγγείλαμεν ἀγγελίαν, οἱ ἀπογεγαλακτισμένοι ἀπὸ γάλακτος, οἱ ἀπεσπασμένοι ἀπὸ μαστοῦ;
interlinia PL: komu oznajmiliśmy zło i komu oznajmiliśmy wieść — odstawieni od mleka — oderwani od piersi
i bijcie się w piersi z powodu upragnionego pola i owocującej winorośli. (Iz_32_12 tłum. AI)
greka: καὶ ἐπὶ τῶν μαστῶν κόπτεσθε ἀπὸ ἀγροῦ ἐπιθυμήματος καὶ ἀμπέλου γενήματος.
interlinia PL: i nad — piersiami bijcie się z powodu pola upragnionego i winorośli plonu
abyście ssali i zostali nasyceni z piersi jej pocieszenia, abyście, wyssawszy, rozkoszowali się z wejścia jej chwały. (Iz_66_11 tłum. AI)
greka: ἵνα θηλάσητε καὶ ἐμπλησθῆτε ἀπὸ μαστοῦ παρακλήσεως αὐτῆς, ἵνα ἐκθηλάσαντες τρυφήσητε ἀπὸ εἰσόδου δόξης αὐτῆς.
interlinia PL: aby ssaliście i nasyciliście się z piersi pocieszenia jego aby wyssawszy rozkoszowaliście się z napływu chwały jego
zgromadźcie lud, uświęćcie zgromadzenie, wybierzcie starszych, zgromadźcie niemowlęta ssące piersi; niech wyjdzie oblubieniec ze swojej komnaty, a oblubienica ze swojego pokoju. (Jl_2_16 tłum. AI)
greka: συναγάγετε λαόν, ἁγιάσατε ἐκκλησίαν, ἐκλέξασθε πρεσβυτέρους, συναγάγετε νήπια θηλάζοντα μαστούς, ἐξελθάτω νυμφίος ἐκ τοῦ κοιτῶνος αὐτοῦ καὶ νύμφη ἐκ τοῦ παστοῦ αὐτῆς.
interlinia PL: zgromadźcie lud uświęćcie zgromadzenie wybierzcie starszych zgromadźcie niemowlęta ssące piersi niech wyjdzie oblubieniec z — sypialni jego i oblubienica z — komnaty ślubnej jej
Czy znikną ze skały piersi albo śnieg z Libanu? Czy zboczy woda gwałtownie niesiona wiatrem? (Jr_18_14 tłum. AI)
greka: μὴ ἐκλείψουσιν ἀπὸ πέτρας μαστοὶ ἢ χιὼν ἀπὸ τοῦ Λιβάνου; μὴ ἐκκλινεῖ ὕδωρ βιαίως ἀνέμῳ φερόμενον;
interlinia PL: czy ustaną od skały piersi albo śnieg z — Libanu czy zboczy woda gwałtownie wiatrem niesiona
Spójrz, Panie, i popatrz: kogo tak ogołociłeś? Czy kobiety będą jadły owoc swojego łona? Czy kucharz uczynił [z nich] potrawę z resztek? Czy zostaną zabite niemowlęta ssące piersi? Czy zabijesz w miejscu świętym Pana kapłana i proroka? (Lm_2_20 tłum. AI)
greka: Ἰδέ, κύριε, καὶ ἐπίβλεψον τίνι ἐπεφύλλισας οὕτως· εἰ φάγονται γυναῖκες καρπὸν κοιλίας αὐτῶν; ἐπιφυλλίδα ἐποίησεν μάγειρος· φονευθήσονται νήπια θηλάζοντα μαστούς; ἀποκτενεῖς ἐν ἁγιάσματι κυρίου ἱερέα καὶ προφήτην;
interlinia PL: zobacz Panie i spójrz komu tak obrywałeś tak czy będą jeść kobiety owoc łona swego resztki uczynił kucharz czy będą mordowane niemowlęta ssące piersi zabijesz w świątyni Pana kapłana i proroka
Nawet smoki odsłoniły piersi, karmiły swoje młode; córki mojego ludu stały się nieuleczalne jak ptak na pustyni. (Lm_4_3 tłum. AI)
greka: Καί γε δράκοντες ἐξέδυσαν μαστούς, ἐθήλασαν σκύμνοι αὐτῶν· θυγατέρες λαοῦ μου εἰς ἀνίατον ὡς στρουθίον ἐν ἐρήμῳ.
interlinia PL: i też smoki odsłoniły piersi karmiły młode swoje córki ludu mojego stały się nieuleczalne jak wróbelek na pustyni
Spierajcie się z waszą matką, spierajcie się, ponieważ ona nie jest moją kobietą, a Ja nie jestem jej mężem; i usunę jej nierząd sprzed mojego oblicza i jej cudzołóstwo spośród jej piersi, (Oz_2_4 tłum. AI)
greka: Κρίθητε πρὸς τὴν μητέρα ὑμῶν κρίθητε, ὅτι αὐτὴ οὐ γυνή μου, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς· καὶ ἐξαρῶ τὴν πορνείαν αὐτῆς ἐκ προσώπου μου καὶ τὴν μοιχείαν αὐτῆς ἐκ μέσου μαστῶν αὐτῆς,
interlinia PL: sądźcie się z — matką waszą sądźcie się ponieważ ona nie kobieta moja i ja nie mąż jej i usunę — nierząd jej sprzed oblicza mojego i — cudzołóstwo jej ze środka piersi jej
Daj im, Panie; co im dasz? Daj im łono niepłodne i piersi wyschnięte. (Oz_9_14 tłum. AI)
greka: δὸς αὐτοῖς, κύριε· τί δώσεις αὐτοῖς; δὸς αὐτοῖς μήτραν ἀτεκνοῦσαν καὶ μαστοὺς ξηρούς.
interlinia PL: daj im Panie co dasz im daj im łono bezdzietne i piersi wyschłe
Niech mnie pocałuje pocałunkami swoich ust, bo twoje piersi są lepsze niż wino, (Pnp_1_2 tłum. AI)
greka: Φιλησάτω με ἀπὸ φιλημάτων στόματος αὐτοῦ, ὅτι ἀγαθοὶ μαστοί σου ὑπὲρ οἶνον,
interlinia PL: niech pocałuje mnie od pocałunków ust jego bo dobre piersi twoje ponad wino
pociągnęły cię; za tobą pobiegniemy ku woni twoich olejków. Król wprowadził mnie do swojej komnaty. Weselmy się i radujmy się tobą, będziemy miłować twoje piersi bardziej niż wino· prawość cię umiłowała. (Pnp_1_4 tłum. AI)
greka: εἵλκυσάν σε, ὀπίσω σου εἰς ὀσμὴν μύρων σου δραμοῦμεν. Εἰσήνεγκέν με ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ταμίειον αὐτοῦ. Ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν σοί, ἀγαπήσομεν μαστούς σου ὑπὲρ οἶνον· εὐθύτης ἠγάπησέν σε.
interlinia PL: pociągnęły cię za tobą ku woni olejków twoich pobiegniemy wprowadził mnie — król do — komnaty jego rozradujmy się i weselmy się w tobie będziemy miłować piersi twoje ponad wino prawość umiłowała cię
Woreczkiem mirry jest dla mnie mój umiłowany; między moimi piersiami będzie nocował· (Pnp_1_13 tłum. AI)
greka: ἀπόδεσμος τῆς στακτῆς ἀδελφιδός μου ἐμοί, ἀνὰ μέσον τῶν μαστῶν μου αὐλισθήσεται·
interlinia PL: woreczek — mirry umiłowany mój mi pośród środka — piersi moich będzie spoczywał nocą
Twoje dwie piersi są jak dwa bliźniacze jelonki gazeli, pasące się wśród lilii. (Pnp_4_5 tłum. AI)
greka: δύο μαστοί σου ὡς δύο νεβροὶ δίδυμοι δορκάδος οἱ νεμόμενοι ἐν κρίνοις.
interlinia PL: dwie piersi twoje jak dwoje młodych jeleni bliźniąt gazeli — pasących się wśród lilii
Jakże wypiękniały twoje piersi, moja siostro, oblubienico, jakże twoje piersi są piękniejsze od wina! A woń twoich szat przewyższa wszystkie wonności. (Pnp_4_10 tłum. AI)
greka: τί ἐκαλλιώθησαν μαστοί σου, ἀδελφή μου νύμφη, τί ἐκαλλιώθησαν μαστοί σου ἀπὸ οἴνου; καὶ ὀσμὴ ἱματίων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα.
interlinia PL: jakże upiększone zostały piersi twoje siostro moja oblubienico jakże upiększone zostały piersi twoje ponad wino i woń szat twoich ponad wszystkie — wonności
Zeszłam do ogrodu orzechów, aby zobaczyć plony potoku, zobaczyć, czy zakwitła winorośl i czy rozkwitły granaty· tam dam ci moje piersi. (Pnp_6_11 tłum. AI)
greka: Εἰς κῆπον καρύας κατέβην ἰδεῖν ἐν γενήμασιν τοῦ χειμάρρου, ἰδεῖν εἰ ἤνθησεν ἡ ἄμπελος, ἐξήνθησαν αἱ ῥόαι· ἐκεῖ δώσω τοὺς μαστούς μου σοί.
interlinia PL: do ogrodu orzecha zszedłem zobaczyć w plonach — potoku zobaczyć czy zakwitła — winorośl zakwitły — granaty tam dam — piersi moje tobie
twoje dwie piersi są jak dwa bliźniacze jelonki gazeli· (Pnp_7_4 tłum. AI)
greka: δύο μαστοί σου ὡς δύο νεβροὶ δίδυμοι δορκάδος·
interlinia PL: dwie piersi twoje jak dwoje młodych jeleni bliźniąt gazeli
Ta twoja postać stała się podobna do palmy, a twoje piersi do gron. (Pnp_7_8 tłum. AI)
greka: τοῦτο μέγεθός σου ὡμοιώθη τῷ φοίνικι καὶ οἱ μαστοί σου τοῖς βότρυσιν.
interlinia PL: ta wielkość twoja została upodobniona — palmie i — piersi twoje — gronom
Powiedziałem: „Wejdę na palmę, uchwycę jej wysokości”; i niech twoje piersi będą jak grona winorośli, a woń twojego nosa jak jabłka, (Pnp_7_9 tłum. AI)
greka: εἶπα Ἀναβήσομαι ἐν τῷ φοίνικι, κρατήσω τῶν ὕψεων αὐτοῦ, καὶ ἔσονται δὴ μαστοί σου ὡς βότρυες τῆς ἀμπέλου καὶ ὀσμὴ ῥινός σου ὡς μῆλα
interlinia PL: powiedziałem wejdę na — palmę uchwycę — wysokości jej i będą więc piersi twoje jak grona — winorośli i woń nosa twojego jak jabłka
wstańmy rano ku winnicom, zobaczmy, czy zakwitła winorośl, czy zakwitła henna, czy rozkwitły granaty· tam dam ci moje piersi. (Pnp_7_13 tłum. AI)
greka: ὀρθρίσωμεν εἰς ἀμπελῶνας, ἴδωμεν εἰ ἤνθησεν ἡ ἄμπελος, ἤνθησεν ὁ κυπρισμός, ἤνθησαν αἱ ῥόαι· ἐκεῖ δώσω τοὺς μαστούς μου σοί.
interlinia PL: wstańmy o świcie do winnic zobaczmy czy zakwitła — winorośl zakwitł — kwiat zakwitły — granaty tam dam — piersi moje tobie
Któż dałby mi ciebie jako mojego brata, ssącego piersi mojej matki? Gdybym znalazła cię na zewnątrz, pocałowałabym cię, a jednak nie pogardzaliby mną. (Pnp_8_1 tłum. AI)
greka: Τίς δῴη σε ἀδελφιδόν μου θηλάζοντα μαστοὺς μητρός μου; εὑροῦσά σε ἔξω φιλήσω σε, καί γε οὐκ ἐξουδενώσουσίν μοι.
interlinia PL: kto dałby ciebie umiłowanego mojego ssącego piersi matki mojej znalazłszy ciebie na zewnątrz pocałowałabym ciebie i też nie wzgardziliby mną
Mamy małą siostrę, która nie ma piersi· co uczynimy dla naszej siostry w dniu, w którym będzie się o niej mówić? (Pnp_8_8 tłum. AI)
greka: Ἀδελφὴ ἡμῖν μικρὰ καὶ μαστοὺς οὐκ ἔχει· τί ποιήσωμεν τῇ ἀδελφῇ ἡμῶν ἐν ἡμέρᾳ, ᾗ ἐὰν λαληθῇ ἐν αὐτῇ;
interlinia PL: siostra nasza mała i piersi nie ma co uczynimy — siostrze naszej w dniu w którym jeśli będzie mówione o niej
Ja jestem murem, a moje piersi są jak wieże· byłam w jego oczach jak znajdująca pokój. (Pnp_8_10 tłum. AI)
greka: Ἐγὼ τεῖχος, καὶ μαστοί μου ὡς πύργοι· ἐγὼ ἤμην ἐν ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ὡς εὑρίσκουσα εἰρήνην.
interlinia PL: ja mur i piersi moje jak wieże ja byłam w oczach jego jak znajdująca pokój
Bo Ty jesteś Tym, który wyciągnął mnie z łona, moją nadzieją od piersi mojej matki· (Ps_21_10 tłum. AI)
greka: ὅτι σὺ εἶ ὁ ἐκσπάσας με ἐκ γαστρός, ἡ ἐλπίς μου ἀπὸ μαστῶν τῆς μητρός μου·
interlinia PL: ponieważ ty jesteś — wydobywający mnie z łona — nadzieja moja od piersi — matki mojej
od Boga twojego ojca, i mój Bóg wspomógł cię, i pobłogosławił cię błogosławieństwem nieba z góry i błogosławieństwem ziemi mającej wszystko· z powodu błogosławieństwa piersi i łona, (Rdz_49_25 tłum. AI)
greka: παρὰ θεοῦ τοῦ πατρός σου, καὶ ἐβοήθησέν σοι ὁ θεὸς ὁ ἐμὸς καὶ εὐλόγησέν σε εὐλογίαν οὐρανοῦ ἄνωθεν καὶ εὐλογίαν γῆς ἐχούσης πάντα· ἕνεκεν εὐλογίας μαστῶν καὶ μήτρας,
interlinia PL: od Boga — ojca twego i wspomógł cię — Bóg — mój i pobłogosławił cię błogosławieństwem nieba z góry i błogosławieństwem ziemi mającej wszystko ze względu na błogosławieństwo piersi i łona
BT4: Oto bowiem przyjdą dni , kiedy mówić będą : „Szczęśliwe niepłodne łona , które nie rodziły , i piersi , które nie karmiły ”. (Lk23_29 BT_4)
Kliknij na jeden z kafelków poniżej, aby przejść do wybranego działu
NEW
Wyszukiwanie greckich słów równocześnie w NT i Septuagincie z 53 księgami
(kanon przyjęty w Kościele Katolickim) na stronie
katabiblon.com (ang.)
🆕 Od 25.04.2026 takie wyszukiwanie można przeprowadzić także w wersji polskiej,
klikając na kafelek „Słownik LXX” lub "Nowy Testament + Septuaginta".
20-liniowy
interlinearny przekład
SEPTUAGINTY
grecko - polsko - angielski (LXX + BT4 + Brenton)
z
transliteracją, transkrypcją fonetyczną, słowami podstawowymi (hasłowymi, słownikowymi), tłumaczeniem polskim , kodami gramatycznymi
Dedykacja
A = Kodeks Aleksandryjski
B = Kodeks Watykanski
(A+B) lub
(BA)= tekst wspólny dla obu kodeksów
LXX = wersja Septuaginty
S = Kodeks Synajski
T = wersja Teodocjona
BT = Biblia Tysiaclecia
Zanim otworzysz któryś z poniższych rozdziałów Septuaginty, przeczytaj INFORMACJE na stronie glównej Septuaginty -->
KLIKNIJ
Rodzaju_LXX1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
Wyjścia_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
Kapłańska_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
Liczb_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
Powtórzonego Prawa
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
Jozuego (A+B)_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15,1-21
Jozuego (B)_LXX
15,21-62
Jozuego (A)_LXX
15,21-62
Jozuego (A+B)_LXX
16
17
18,1-21
Jozuego (B)_LXX
18,21-28
19,1-45
Jozuego (A)_LXX
18,21-28
19,1-45
Jozuego (A+B)_LXX
19,46-51
20
21
22
23
24
Sędziów (A)_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Sędziów (B)_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Rut_LXX
1
2
3
4
1Krl_LXX (= BT 1Samuela)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
2Krl_LXX (= BT 2Samuela)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
3Krl_LXX (= BT 1Królewska)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
4Krl_LXX (= BT 2Królewska)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
1Krn_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
2Krn_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
1Ezd_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
2Ezd_LXX (rozdziały 1-10 = BT Ezdrasza 1-10 + rozdziały 11-23 = BT Nehemiasza 1-13)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
Estery_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Judyty_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Tobiasza(BA)_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Tobiasza(S)_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
1 Machabejska_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
2 Machabejska_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
3 Machabejska_LXX
1
2
3
4
5
6
7
4 Machabejska_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Psalmów_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
Pieśni_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Przysłów_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
30
31
25
26
27
28
29
Koheleta_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Pnp_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
Hioba_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
Mądrości_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
Syracha_LXX
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
Psalmy Salomona_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Ozeasza_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Amosa_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Micheasza_LXX
1
2
3
4
5
6
7
Joela_LXX
1
2
3
4
Abdiasza_LXX
1
Jonasza_LXX
1
2
3
4
Nahuma_LXX
1
2
3
Habakuka_LXX
1
2
3
Sofoniasza_LXX
1
2
3
Aggeusza_LXX
1
2
Zachariasza_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Malachiasza_LXX
1
2
3
Izajasza_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
Jeremiasza_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
Barucha_LXX
1
2
3
4
5
Lamentacje_LXX
0
1
2
3
4
5
List Jeremiasza_LXX (=BT rozdz. 6ty Barucha)
0
1
Ezechiela_LXX
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
Zuzanny(LXX) (=BT 13ty rozdz. Daniela)
1
Zuzanny(T) (=BT 13ty rozdz. Daniela)
1
Daniela(LXX) (=BT Daniela rozdz. 1-12 )
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Daniela(T) (=BT Daniela rozdz. 1-12 )
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Bel i Wąż(LXX) (=BT 14ty rozdz. Daniela)
1
Bel i Wąż(T) (=BT 14ty rozdz. Daniela)
1
22-liniowy
interlinearny przekład
Starego Testamentu
hebrajsko - polsko - angielski (WLC + BT + KJV)
z
transliteracją, transkrypcją fonetyczną, wyborem
linii, numeracją Stronga, linkami do słów
podstawowych
Dedykacja
opisy poszczególnych 16 linii (Stara wersja WLC) - zob.filmy
opis 22-liniowej wersji WLC (Nowa wersja) - zob. opis 22 linii
NB! Rozdziały w 16-liniowym ST mają po kilkaset wierszy. Potrzeba dużo cierpliwości przy ich otwieraniu :-) Gdy Ci jej zabraknie, korzystaj z opcji powyższego formularza do otwierania pojedyńczych wersetów.
Rodzaju1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
Wyjścia1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
Kapłańska1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
Liczb1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
Powtórzonego Prawa1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
Jozue1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
Sędziów1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Rut1
2
3
4
1Samuela1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
2Samuela1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
1Królewska1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
2Królewska1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
1Kronik1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
2Kronik1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
Ezdrasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Nehemiasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Estery1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Hioba1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
Psalmy1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
Przysłów1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Koheleta1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Pnp1
2
3
4
5
6
7
8
Izajasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
Jeremiasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
Lamentacje1
2
3
4
5
Ezechiela1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
Daniela1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Ozeasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Joela1
2
3
Amosa1
2
3
4
5
6
7
8
9
Abdiasza1
Jonasza1
2
3
4
Micheasza1
2
3
4
5
6
7
Nahuma1
2
3
Habakuka1
2
3
Sofoniasza1
2
3
Aggeusza1
2
Zachariasza1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Malachiasza1
2
3
4
Interlinearny przekład
Nowego Testamentu
grecko - polski
z
transliteracją, transkrypcją fonetyczną, kodami
gramatycznymi, numeracją Stronga, linkami do słów
podstawowych 
Mateusza
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
Marka
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Łukasza
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
Jana
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
Dzieje Apostolskie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
Rzymian
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
1 Koryntian
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
2 Koryntian
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Galatów
1
2
3
4
5
6
Efezjan
1
2
3
4
5
6
Filipian
1
2
3
4
Kolosan
1
2
3
4
1 Tesaloniczan
1
2
3
4
5
2 Tesaloniczan
1
2
3
1 Tymoteusza
1
2
3
4
5
6
2 Tymoteusza
1
2
3
4
Tytusa
1
2
3
Filemona
1
Hebrajczyków
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Jakuba
1
2
3
4
5
1 Piotra
1
2
3
4
5
2 Piotra
1
2
3
1 Jana
1
2
3
4
5
2 Jana
1
3 Jana
1
Judy
1
Apokalipsa
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Parę słów o moim projekcie
biblijnym
p>
| W ostatnich latach mamy okazję
podziwiać Prymasowską Serię Biblijną, wydawaną przez Oficynę Wydawniczą
"VOCATIO". Każdy, kto odkrył zalety czytania Pisma Świętego w oryginale
wie, jak cenne są to pozycje. Szkoda tylko, że koszta nabycia całej tej
serii są dla wielu przeszkodą nie do przejścia. Ten i kilka innych
powodów skłoniły mnie do podjęcia wielkiego wyzwania, tj. stworzenia
podobnej inicjatywy w wersji online. Być może rzucam się z motyką na
słońce i nie uda mi się do końca zrealizować moich planów, ale z pomocą
Pana można zrobić wiele. Moje plany obejmują 4 główne moduły:
- Stary Testament, księgi protokanoniczne, hebrajsko-polski
- Stary Testament, księgi protokanoniczne, grecko-polski
- Stary Testament, księgi deuterokanoniczne, grecko-polski
- Nowy Testament, grecko-polski
Każdy z modułów będzie składał się z wielu linii. Na pewno
powinny się tam znaleźć:
- tekst oryginalny
- transkrypcja fonetyczna
- transliteracja
- kody gramatyczne
- wymowa lektora (pliki MP3)
- numeracja Stronga (bez LXX)
- tekst Biblii Tysiąclecia
Numeracja Stronga będzie powiązana z definicją słowa podstawowego i
spisem wersetów, gdzie ten wyraz występuje w innych miejscach Biblii.
W grudniu 2025 r. większość z tych zadań została wykonana. Obecnie moje największe wyznanie to numeracja Stronga w LXX! |
Latem 2010 pracowałem
nad pierwszą częścią modułu nr 1. Udało mi się ukończyć pracę nad
4-linią obejmującą cały Pięcioksiąg (planowany okres umieszczenia w
Internecie - wrzesień 2010). Do końca roku kalendarzowego powinny ukazać
się wszystkie księgi tego modułu.
Powiększanie ekranu i instalacja
odpowiednich czcionek
Przeczytaj informacje o poszczególnych elementach obecnie stworzonej
wersji:
1. Oryginalny tekst (hebrajski)
2) Transkrypcja fonetyczna z podziałem na sylaby
3)
Transliteracja
4) Tekst Biblii Tysiąclecia
5) Wymowa lektora (MP3)(zob. informacje poniżej)
NB
O ile się nie mylę, jest to pierwsza polska strona z interlinią
hebrajsko-polską w systemie słowo pod słowem, co znacznie ułatwia
czytanie poszczególnych słów.
|
- Oryginalny tekst (hebrajski)
- Transkrypcja fonetyczna z podziałem na sylaby.
Tę linię stworzyłem na podstawie transliteracji dra Mateusza
Ansteya,
rektora St. Barnabas Theological College (zob. program BibleWorks),
któremu dziękuję za zgodę na
wykorzystanie jego dzieła, a mojemu przyjacielowi Jankowi Kowalskiemu
dziękuję za pośredniczenie w tej sprawie. Tekst z transliteracją
poddałem
specjalnej obróbce, polegającej na usunięciu wszelkich znaków
diakrytycznych
i akcentowych oraz zamianie niektórych liter (np. "y" na "j").
Następnie za pomocą przygotowanego przeze mnie specjalnego
algorytmu podzieliłem ok. 450 tysięcy wyrazów hebrajskich na sylaby. Ta
operacja była bardzo opłacalna, gdyż wysłuchując plików MP3 (wymowa
lektora)
można przekonać się, że sylaby te czytane przez polskiego czytelnika
nie
znającego zupełnie hebrajskiego dość wiernie oddają wymowę
czytaną
przez lektora. W ten sposób można także uczyć się czytać po hebrajsku. W
późniejszym czasie mam zamiar wyróżnić sylaby akcentowane, aby jeszcze
bardziej ułatwić właściwą wymowę:
czyli zamiast
|
Rdz 1,1 |
Be re szit |
Ba ra |
e lo him |
et |
hasz sza ma jim |
we et |
ha a rec |
będzie wersja (już jest :-)
|
Rdz 1,1 |
Be re szit |
Ba ra |
e lo him |
et |
hasz sza ma jim |
we et |
ha a rec |
- Transliteracja - jak wspomniałem wyżej, jest ona autorstwa dra Mateusza Ansteya. Jest ona także
używana przez "Vocatio". Do jej prawidłowego wyświetlania potrzebna jest
czcionka BWTRANSH (np. dostępna na stronie
http://www.ffonts.net/Bwtransh.font )
- Tekst Biblii Tysiąclecia - docelowo chcę ten tekst uzupełnić
numeracją Stronga (zrobione :-) :
Na początku (7225) Bóg
(430) stworzył
(1254) niebo
(8064) i ziemię
(776).
Mam nadzieję, że Wydawnictwo "Pallotinum" przychylnie się ustosunkuje
do tej operacji.
5. Wymowa lektora (MP3) - tekst hebrajski czytany przez żydowskiego
lektora (zob. strona
http://www.mechon-mamre.org/p/pt/ptmp3prq.htm ) lub strona z biografią
lektora
http://individual.utoronto.ca/mfkolarcik/AbrahamShmuelof.html (obie strony w
języku angielskim)
Słownik Stronga
